ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംഗീതലോകത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരിക്കലും മായാത്ത അധ്യായമാണ് എസ്. ജാനകി. പതിറ്റാണ്ടുകളായി കോടിക്കണക്കിന് സംഗീതാസ്വാദകരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ആ അപൂർവ ശബ്ദം നിശ്ശബ്ദമായെങ്കിലും, അവർ സമ്മാനിച്ച ഗാനങ്ങൾ കാലാതീതമായി നിലനിൽക്കും. ആരാധകർ സ്നേഹപൂർവം "ജാനകിയമ്മ" എന്ന് വിളിച്ച ഗായികയുടെ വിയോഗത്തോടെ ഇന്ത്യൻ സംഗീതലോകം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഒരു യുഗത്തെയാണ്.

1938 ഏപ്രിൽ 23-ന് ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ ഗുണ്ടൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ച ജാനകിക്ക് സംഗീതം ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യകാലം മുതൽ തന്നെ ആത്മാവായിരുന്നു. മൂന്നാം വയസ്സിൽ സംഗീതത്തോട് അടുപ്പം വളർത്തിയ അവർ, ആകാശവാണി സംഘടിപ്പിച്ച ദേശീയ ഗാനമത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനം നേടിയതോടെയാണ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്. തുടർന്ന് മദ്രാസിലെ എ.വി.എം. സ്റ്റുഡിയോയിൽ അവസരം ലഭിച്ചു. 1957-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ തമിഴ് ചിത്രം വിധിയിൻ വിളയാട്ട് എന്ന സിനിമയിലെ ഗാനത്തിലൂടെ പിന്നണിഗാനരംഗത്തേക്ക് കടന്ന ജാനകി പിന്നീട് ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ ഗായികമാരിൽ ഒരാളായി മാറി.

ഭാഷകൾക്ക് അതിരുകളില്ലെന്ന് തെളിയിച്ച ഗായികയായിരുന്നു എസ്. ജാനകി. മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഹിന്ദി, ഒഡിയ, ബംഗാളി, മറാഠി, തുളു, ഉർദു, ഗുജറാത്തി, പഞ്ചാബി, കൊങ്കണി, അസമീസ്, സിന്ധി തുടങ്ങി പതിനേഴിലധികം ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലും അവർ പാടി. ഇംഗ്ലീഷ്, ജാപ്പനീസ്, അറബിക്, ജർമൻ, സിംഹള തുടങ്ങിയ വിദേശഭാഷകളിലും ശബ്ദം പകർന്നു. നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട സംഗീതജീവിതത്തിൽ 48,000-ത്തിലേറെ ഗാനങ്ങളാണ് അവർ ആലപിച്ചത്. മലയാള സിനിമയ്ക്ക് മാത്രം 1,200-ലധികം ഗാനങ്ങൾ അവർ സമ്മാനിച്ചു.

മികച്ച പിന്നണി ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം നാല് തവണ സ്വന്തമാക്കിയ ജാനകി, വിവിധ സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകളിലും റെക്കോർഡ് നേട്ടം കൈവരിച്ചു. കേരള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം 14 തവണയും തമിഴ്നാട് സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ഏഴുതവണയും ആന്ധ്രപ്രദേശ് സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം പത്തുതവണയും അവർക്ക് ലഭിച്ചു. കലൈമാമണി, സുർ സിംഗർ, സിനിമാ ആർക്കൈവർസ് അവാർഡ്, സ്വരലയ യേശുദാസ് അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി ബഹുമതികളും അവരുടെ നേട്ടങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ചു.

2013-ൽ പ്രഖ്യാപിച്ച പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം അവർ സ്വീകരിക്കാതിരുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയിരുന്നു. കലാകാരന്മാരെ യഥാസമയം ആദരിക്കണമെന്ന നിലപാടാണ് അന്ന് ജാനകി വ്യക്തമാക്കിയത്.

പിന്നണി ഗായികയെന്നതിലുപരി ഗാനരചയിതാവായും സംഗീതസംവിധായികയായും അവർ കഴിവ് തെളിയിച്ചു. നിരവധി തമിഴ്, തെലുങ്ക് സിനിമകൾക്ക് ഗാനങ്ങൾ രചിക്കുകയും സംഗീതരംഗത്ത് വ്യത്യസ്ത സംഭാവനകൾ നൽകുകയും ചെയ്തു.

2017-ൽ മൈസൂരിലെ മാനസ ഗംഗോത്രി ഓപ്പൺ എയർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ നടന്ന സംഗീതവിരുന്നിലാണ് പൊതുവേദികളിലും സിനിമകളിലും ഇനി പാടില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് ജാനകി സംഗീതജീവിതത്തിന് ഔദ്യോഗികമായി വിരാമമിട്ടത്. ആയിരങ്ങൾ സാക്ഷിയായ ആ വേദി, ഒരു മഹത്തായ സംഗീതയാത്രയുടെ അവസാന അധ്യായമായി ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു.

ഇന്ന് ജാനകിയുടെ ശബ്ദം മൗനമായെങ്കിലും, അവർ പാടിയ ഓരോ ഗാനവും മലയാളിയുടെ ഓർമ്മകളിലും ഇന്ത്യൻ സംഗീതചരിത്രത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിലും എന്നും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ഒരു ഗായികയുടെ വിയോഗമല്ല ഇത്; സംഗീതത്തിന്റെ ഒരു സുവർണകാലത്തിന്റെ തിരശ്ശീലവീഴ്ചയാണ്.